Nguyen Anh Tuan (Nguyễn Anh Tuấn)

"Vì sao những cái người như các bạn an ninh và tôi hoặc là những người hoạt động khác mà bây giờ đã bị bỏ vào tù, thì tất cả chúng tôi là chung một cái thế hệ. Khi mà tôi kể về cuộc đời của tôi lúc tôi còn nhỏ ở thành phố của tôi đó, họ cũng có cuộc đời, tuổi thơ của họ ở thành phố, ở thôn quê của họ. Chúng tôi lớn lên với những cái thứ mà tương đồng với nhau, trong hoàn cảnh đất nước có những cái khó khăn. Chúng tôi có thể có những cái niềm mơ ước, những cái kỳ vọng, những cái nỗi buồn, những cái nỗi đau nó cũng rất là giống nhau, những nỗi xấu hổ tương tự nhau. Chúng tôi chỉ có một số cái khác biệt về một viễn cảnh nào đó cho Việt Nam, về cái cách mà đời sống xã hội Việt Nam nó nên vận hành, về cái cách mà đất nước nó đi lên như thế nào. Nó có thể có những cái sự khác biệt đó. Nhưng mà vì sao một chế độ xã hội lại khiến cho những cái người chung trong một thế hệ, những cái người trẻ tuổi có những cái điều chia sẻ tương đồng với nhau như vậy mà người này lại bỏ được người kia vào trong tù, tước đoạt tự do của người khác, không hiểu là cho một cái mục đích gì. Thì cái chế độ đó tôi nghĩ là nó phi nhân tự trong cái bản chất của nó, bởi vì nó để cho những con người chung một thế hệ làm những cái điều đó với nhau."

"Lúc mà tôi đến Thái Lan đó, thì gia đình dự tính là vợ và con tôi, mười ngày sau thì sẽ bay qua đoàn tụ với tôi ở Thái Lan, bởi vì con tôi rất là nhỏ và cần phải cả ba lẫn mẹ để chăm sóc. Nhưng mà một cái việc chúng tôi không ngờ tới là khi vợ con tôi ra sân bay Nội Bài cho chuyến bay đó, thì họ chặn giữ vợ con tôi lại. Và họ nói rất là rõ với vợ tôi sau đó là họ muốn giữ vợ con tôi lại, gia đình tôi lại để tôi phải quay về Việt Nam, bởi vì họ biết là tôi đã rời khỏi Việt Nam rồi. Thế thì là phải mất vài tháng sau thì chúng tôi mới có thể xoay xở là để vợ tôi cũng phải vượt biên như tôi để sang Thái Lan. Còn riêng con tôi thì nhờ người thân bay cùng để sang Thái Lan đoàn tụ cùng gia đình vài tháng sau đó."

"Lúc mà tôi ở Thái Lan đó, thì cũng không có thật sự là an toàn. Nó đỡ rủi ro hơn ở Việt Nam, nhưng mà không có an toàn trước những cái rủi ro đàn áp xuyên quốc gia. Và nó đã từng có những sự việc ở Thái Lan như năm 2019, thì nhà báo Trương Duy Nhất bị bắt cóc rồi đưa về Việt Nam và nhiều những sự việc khác. Và khi đó thì tôi nhận được thông tin từ một người quen có hoạt động chung với tôi một số công việc trước đó ở Việt Nam. Thì anh này báo với tôi đó, là anh bị chặn giữ, an ninh chặn giữ bắt giữa đường và câu lưu anh trong mấy ngày liên tục. Và rồi sau đó, đại diện của Bộ Công an có đến cái buổi thẩm vấn đó và đưa ra cái lời đề nghị với anh, đó là sẽ cho anh một khoản tiền rất là lớn, để anh bay sang bên Thái Lan, Bangkok để có một cái buổi cafe với tôi, còn họ thì họ sẽ lo những cái việc còn lại. Tức là họ biết hành tung của tôi, họ biết được chỗ ở của tôi thì họ sẽ lo những phần còn lại."

"Tôi vào trong một cái quán cà phê và rồi tôi phát hiện là tôi bị đi theo. Tôi đi bộ ra một cái quán sữa đậu nành, tôi thấy họ đi theo tôi. Rồi sau đó tôi phải bắt một chiếc grab car. Tôi chọn chạy lên cao tốc, vì những người đi theo tôi đi xe máy, không có vào cao tốc được. Đường cao tốc đó, vì tôi hay đi lại ở đó, tôi biết đường giao tốc có một cái chỗ giao cắt mà không có chính thức và ngăn cách hai chiều của đường cao tốc nó đã bị gỡ đi. Thì khi mà đến cái đoạn đó thì tôi nhờ cái người lái xe vòng ngược lại. Khi mà vòng ngược lại chạy được khoảng mười phút thì tôi thấy là hoá ra, mấy cái người mà đi theo tôi họ không có vào được cao tốc thì họ gọi cho một cái xe cảnh sát mà kiểu ò-í-e, rất là ồn ào, xe chuyên dụng để rượt theo tôi, nhưng mà bởi vì là tôi đã vòng ngược lại rồi. Họ tưởng là tôi sẽ đi về cái lối thoát ra của cao tốc. Cao tốc đó nó chỉ có một lối vào và một lối ra thôi. Họ rượt theo tôi như vậy, nhưng mà tôi vòng lại được xe rồi, nên cái lần đó tôi thoát."

"Cái tài khoản mà ví điện tử của tôi đó, nó bị đóng băng, bị phong toả. Thì khi mà tôi gọi lên tổng đài, call centre của công ty ví điện tử, thì ban đầu họ quanh co, họ không có nói rõ là vì sao mà tài khoản của tôi nó bị đóng băng. Nhưng mà là cuối cùng đó, thì họ thừa nhận với tôi là họ làm điều này là vì yêu cầu của cơ quan chức năng. Thì khi mà tôi hỏi họ là cơ quan chức năng là ai đó, thì rồi họ trả lời cho tôi là công an. Đó, thì tôi làm cái việc này đủ lâu để tôi biết là, một khi mà tài khoản ngân hàng hoặc những tài khoản ví điện tử liên quan tới tài chính như thế này đó, mà nó bị đóng băng, thì điều đó có nghĩa là họ đã mở cái vụ việc của tôi ra rồi, họ mở cái hồ sơ của tôi ra cho một vụ án rồi. Và ở cái bối cảnh đó tôi biết là nếu mà bắt bớ thì chắc là cái án của tôi sẽ rất là dài. Thế thì là nó đưa tôi đến quyết định là tôi phải rời khỏi Việt Nam."

"Đó, thế thì những ai mà lên tiếng về Đồng Tâm thì dễ gặp rủi ro là bị đổ cho cái trách nhiệm đó, bị đổ vấy cho cái trách nhiệm là đã xúi dục, kích động những cái người dân làng ngoan hiền, ủng hộ chế độ này trở thành kẻ thù của chế độ. Và cái rủi ro đó rất là rõ. Tôi hoàn toàn tôi ý thức được cái điều đó, tôi không có ngây thơ về cái chuyện đó đâu, nhưng mà suy nghĩ một lúc thì tôi không thể nào mà tôi im lặng được. Tôi im lặng thì tôi có lỗi với những người mà tôi đã từng gặp, tôi đã từng đến làng Đồng Tâm tôi chia sẻ quan điểm, cái quan sát của tôi về sự việc với những cái gì tôi biết về chính sách đất đai. Tôi phân tích về sự việc. Những bài viết của tôi được dân làng in ra, chuyền tay ở trong làng. Chính cụ Kình và gia đình cụ mời tôi ăn tối ở nhà cụ, nơi mà cụ bị bắn chết. Những cái việc như thế nó đã từng xảy ra. Bây giờ nếu mà nói rằng là vì cái sự an toàn cá nhân mà tôi im lặng, tôi không lên tiếng thì tôi không có thể làm được, nên là tôi quyết định là tôi lên tiếng. Và khi tôi viết cái bài đầu tiên về vụ việc tôi đăng lên, thì một tiếng đồng hồ sau là tôi phải rời khỏi Hà Nội và bắt đầu cái việc đi lánh của tôi."

"Ngay sau khi mà sự việc xảy ra thì tôi đến tận nơi. Tôi bị kẹt lại ở đó mấy tháng. Tôi làm truyền thông, tôi viết bài từ đó lên trên mạng xã hội về vụ việc. Tôi giúp cho người dân nêu ra quan điểm của họ, cất lên tiếng nói của họ. Rồi có một cái phái đoàn phóng viên, nhà báo của Đài Loan sang thì tôi giúp họ cái việc tác nghiệp để sau đó thì họ làm được một phóng sự về Formosa để chiếu cho Quốc hội Đài Loan cũng như là chiếu cho công chúng Đài Loan. Sau đó thì có một phái đoàn dân biểu, đại biểu quốc hội của Đài Loan sang để khảo sát, muốn gặp những nạn nhân Formosa, thì tôi cũng điều phối cho cái chuyến đi đó. Mặc dù là ban đầu họ tính bay từ Hà Nội vào, nhưng họ bị chặn lại ở sân bay, không bay vào được, nên cuối họ phải đi bằng xe vào. Nó cũng rất là kịch tính, cũng rất là gay cấn, nhưng mà cuối cùng thì tôi cũng sắp xếp được cho một số nạn nhân Formosa gặp gỡ họ. Và rồi tôi nhớ là sau chuyến thăm đó và nhiều lý do nữa, thì cuối cùng tập đoàn Formosa người ta nhận lỗi, người ta chấp nhận là họ đã làm sai, dẫn tới cái việc cá chết hàng loạt như vậy và cam kết là bồi thường 500 triệu đô."

"Nhưng mà tôi tin là cái quyền được thể hiện quan điểm, quyền được viết bài, được chia sẻ những cái ý tưởng của mình thông qua các cái bài viết thì tôi tuyệt đối tôn trọng và tôi nghĩ rằng, cái quyền đó nó rất cần thiết cho cái sự phát triển của xã hội. Vì những bài viết đó, ông Cù Huy Hà Vũ bị bắt vì cái tội theo điều 88, nó ghi rằng là tội làm ra hoặc là tàng trữ các cái tài liệu chống nhà nước. Thì khi đó nó đặt ra một cái tình huống pháp lý, thế thì ông Cù Huy Hà Vũ là người làm ra những cái tài liệu này, nhưng mà chỉ cần chúng ta tàng trữ những cái tài liệu này thì chúng ta cũng bị coi rằng là đã phạm tội theo điều 88. Mà tôi đã từng đọc những cái bài viết đó, tôi truy cập vào những cái website như Anh Ba Sàm để tôi đọc, Boxit để tôi đọc những bài viết đó. Những cái bài viết đó nó sẽ được tải về máy của tôi. Thì về nguyên tắc mà nói, về lý mà nói đó, thì tôi cũng đang tàng trữ những cái tài liệu chống nhà nước như thế. Thì tôi muốn thách thức cái điều luật mà tôi tin là bất công. Bởi vậy là tôi tải những cái bài viết đó xuống, tôi in nó ra rồi tôi chụp ảnh lại. Tôi đang cầm những cái bài viết đó và tôi soạn một cái lá đơn, một lá thư gọi là đơn tự thú, gửi kèm những cái bức ảnh đó coi như là bằng chứng. Thì tôi đã gửi lá đơn tự thú đó cùng với bằng chứng là những cái bức ảnh như thế đến viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và tôi đề nghị là đã khởi tố và xét xử ông Cù Huy Hà Vũ thì cũng phải bắt tôi, cũng phải xét xử tôi, như thế thì mới đảm bảo được cái sự bình đẳng của pháp luật."

"Thông qua những sự giới thiệu thì tôi tá túc ở một nhà thờ, nhà thờ giáo xứ Đông Yên, ngay chính cái nơi mà cái việc ô nhiễm môi trường, ô nhiễm biển, xả thải của Formosa nó xảy ra trầm trọng nhất. Và tôi kẹt lại ở trong nhà thờ đó nguyên cái khoảng thời gian đó. Nhờ đó thì khi đó cái trang Facebook của tôi thành cái nơi mà đưa tin về Formosa thường xuyên, liên tục. Là cái nơi mà những cái người ngư dân, những cái người nạn nhân trực tiếp của Formosa có thể lên tiếng về cái vụ việc của họ và phản bác lại những cái quan điểm sai lầm, những cái quanh co, những cái sự đổ lỗi của chính quyền ngay cả ở cấp trung ương như Bộ tài nguyên môi trường, đổ rằng là cá chết ở đó là do những cái hiện tượng tự nhiên, tảo biển, thuỷ triều đỏ. Thì những người ngư dân mà người ta sống cả đời với con sóng ngọn gió ở đó thì người ta phản bác những cái điều đó, bởi vì họ chưa bao giờ họ thấy những cái hiện tượng mà thuỷ triều đỏ, hoặc là tảo biển gì mà có thể làm cho cá chết hàng loạt, nhưng họ không biết nói với ai, hoặc là họ không biết làm sao để cái tiếng nói đó của họ nó lan toả để họ chấn chỉnh lại cái quan điểm của Bộ tài nguyên môi trường đang muốn bao che cho tập đoàn Formosa. Thì tôi nhớ là lúc đó, có những lúc thì làm những cái phỏng vấn trực tiếp, có những lúc cũng đơn sơ thôi và giúp cho người ngư dân ở đó người ta cất lên tiếng nói trên mạng xã hội."